• Yükleniyor

Başta Arap Baharı’na Karşı Olan İsrail, Şimdiki Sonuçlara Seviniyor


Başta Arap Baharı’na Karşı Olan İsrail, Şimdiki Sonuçlara Seviniyor
Paylaş :


Birkaç yıl boyunca özenle hazırlanmış bu plana göre, İsrail Batı Şeria'nın kontrolünü ele geçirecek ve onu 'büyük Nablus', 'büyük cenin' vb. bölümlere ayıracak.

İsrail, Ortadoğu’da kendine özgü olmayan demokratik tepkilere karşı asla rahat değildi.  Ancak takip eden otokratik karşı devrim ona yeni arkadaşlar kazandırdı.

” İstenmeyen sonuçlar", Arap Baharı'nın İsrail üzerindeki etkisini tanımlamanın en iyi yoludur.

Arap dünyasını sarsan kitlesel protestolardan ve iç savaşlardan on yıl sonra, İsrailli analistler Aralık 2010 ile arasında yaşanan ve beklenmedik sonuçlar konusunda hemfikirler.

Son gelişmelerin yorumlanmasında ve gelecekteki etkilerinin değerlendirilmesinde farklılık gösterebilirler-ancak hepsi on yılın başlangıcına, İsrail ile ilişkileri normalleştiren Arap ve Müslüman ülkelerin peş peşe listeye eklenmesi yeni bir sürecin başlangıç noktası olarak bakıyorlar.

Herkes, Arap Baharı'nın “Batı tarafından icat edildi” söylentilerin gerçek olmadığı konusunda hemfikirdir.

İsrail'in bu tarihi ayaklanmalara karşı siyasi ve kamusal tepkisi en başından beri blirtsizdi.

Kamuoyu, İsrail'in bu gelişmeler karşısında durumunun kötüleştiğine inananlar ile Arap Baharı'nı ülke için olumlu bir değişim olarak görenler arasında bölündü.

“Arap Baharı” terimi bile tartışmaya açıktı, bazen “Arap kışı” ya da İsrail askeri istihbaratı tarafından resmi olarak icat edilen bir terim olan “taltala”, “sarsıntı”anlamına gelen İbranice bir kelime. "Mısır Vebası", derin karışıklık ve alayları yansıtan birçok terimden biriydi.

İsrail söylemi halkın şaşkınlığını yansıtıyorsa, Başbakan Benjamin Netanyahu'nun çelişkili ifadeleri karışık politikanın yansımalarıydı.

Kendi kitaplarında Arap Devletlerinde demokrasi eksikliğinin barışın önündeki en büyük engel olduğunu dile getiren Netanyahu, Arap Baharı'nın demokratik yönüne atıfta bulunmaktan açıkça kaçındı.

Netanyahu, 23 Kasım 2011'de İsrail Parlamentosu'nda yaptığı konuşmada, ortaya çıkan gösterilerde olumlu sonuç çıkaranlara ”Orta Doğu’da naiflere yer yok" diyerek alaycı bir şekilde atıfta bulundu.

Bununla birlikte, uluslararası arenada daha hoşgörülü bir yaklaşım benimsedi ve " İsrail, Ortadoğu'da özgür ve demokratik değerlerin tanıtımını teşvik eden ve bu değerlerin tanıtımının barışa fayda sağlayacağı bir demokrasidir." Demeyi tercih etti.

İsrail bölgesel Dış Politika Enstitüsü Mitvim tarafından Ocak 2013'te analist Lior Lehrs imzasıyla yayınladığı makalede, “Kudüs'teki hükümet kaynakları”nı “Netanyahu'nun kendisi ile uluslararası toplum arasındaki boşluğu daraltması gerektiğini” aktardı.

Lehr,”Orta Doğu'daki tek demokrasinin lideri olan Netanyahu’nun, Mısır Cumhurbaşkanı Hüsnü Mübarek'in uluslararası eleştirilerini görmezden gelemeyeceğini anladı ve bu nedenle bu kez bölgede demokrasiyi teşvik etme konusunu ele aldı " dedi.

Bu açıklamayı takip eden yıllarda, kendisini yanlış tanımlayan ve “Ortadoğu'daki tek demokrasi” olarak gurur duyan bir ülkenin lideri, bölgede uzun bir dizi otoriter rejimle arkadaş oldu.

Bahar’dan Normalleşmeye

Arap Baharı, İsrail ile BAE, Bahreyn, Sudan, Fas ve muhtemelen daha fazla ülke arasındaki ilişkilerin normalleşmesi arasındaki “bağlantı" olarak gören, bar-ılan Üniversitesi'nde sağcı Begin-Sadat Stratejik Araştırmalar Merkezi olan BESA'nın on yıla adanmış bir konferansın ana temalarından biriydi.

İsrailli siyasi yorumcu ve analist Ehud Yaari, Middle East Eye'a verdiği demeçte,”Arap Baharı, Levant'ta bildiğimiz gibi Arap milliyetçiliğinin ölüm belgesi ve daha diktatörlük benzeri rejimlerin yükselişi” olarak değerlendirdi.

"Kahire ve Şam gibi merkezi başkentlerin çöküşü, Arap ülkelerini arenayı yeniden düzenlemeye teşvik etti. Tel Aviv, mütevazı boyutuna rağmen daha modern olan BAE'ne taşındı. Bu, gelecekte görünür değişime bağlı olmayan tarihsel bir boyuttur. Ortadoğu'da yepyeni bir ulusun oyunu.”

23 Aralık’taki Begin-Sedat Merkezi konferansında konuşan Yaari, katılımcılara, Mısır’ın “içe doğru” çöküşünün İsrail için “kâbus senaryosu" olacağına inandığını ileri sürdü.

Yaari, daha sonra MEE'ye verdiği demeçte, İran ve Türkiye Levan’ten Arap Devletlerinde hâkimiyet konusunda birbirleriyle rekabet ederken, çevre ülkelerin artan tehdidine cevabın ABD tarafından desteklenen yeni bir ortaklık kurmak olduğu sonucuna vardıklarını söyledi.

Yaari, Netanyahu'nun ilhakla ilgili “palavra”nın Abu Dabi'nin Veliaht Prensi Muhammed bin Zayed'e normalleşme fırsatı verdiğini söyledi. Eylül anlaşması, İsrail'in işgal altındaki Batı Şeria'nın ilhakının rafa kaldırıldığı vaadiyle imzalandı.

Yaari, “Bunu F-35 uçaklarının temini için yapmazlardı. Burada bir tür askeri güvenlik antlaşmasını hedefliyorlar. Diğerleri de onu takip eder. Suudi Arabistan katıldıktan sonra Katar bile uzun süre geride kalmayacak. Sonra Nijer, Mali ve daha fazlas Müslüman devletler takip edecek " dedi.

“Arap Baharı, Arap dostlarımızın ‘çaresiz, umutsuz ve işsiz’ dediği ve rejim değişikliği için araç olmayan bir çığlıktı. Şimdi pek çok ülke, bir harita üzerinde yalnız kaldı.”

Suudi girişimi olan Kızıldeniz Forumu senaryosuna göre, İsrail, tartışılan yeni bir bölgesel ittifaklara katılarak bölgenin ayrılmaz bir parçası haline geliyor.

2000 ve 2003 yıllarında İsrail müzakere ekiplerinin siyaset bilimcisi ve danışmanı Menachem Klein, tüm normalleşme anlaşmalarının Arap Baharı ve Arap Birliği'nin “dağılması” sonucuna geldiğine inanıyor.

Bir zamanlar Arap Birliği’ne üye ülkeler İsrail'e karşı iken, şimdi bu ülkeler birbirlerine saldırmaya başladı.

Bu yeni oyunda İsrail, Arap dünyasındaki ittifakların ve rekabetin ince dokusunda bir başka faktör haline geldi.

MEE,” İsrail, sadece bu normalleşme anlaşmaları yoluyla değil, Orta Doğu ülkelerinin çelişkili çıkarlarının karmaşık labirentinde aktif bir oyuncu olarak Arap dokusuna entegre oldu " dedi.

"Uzun zaman önce ölen Şimon Peres İsrail'i Arap Birliği'nin bir üyesi olarak hayal etti; hayal etmediği şey, pratik olarak var olmayan bir lige sahip. Kırılgan bir bölgedir.”

Klein, yeni gerçekliğin karmaşıklığının çok farkındadır.

Öte yandan, İsrail'in kuruluş koşulları hala birçok insanın gözünde gayri meşru olsa bile, bir gerçek olarak kabul edildiğine inanıyor. Klein'a göre dezavantajı, Arap toplumlarındaki birçok kişinin gözünde, İsrail'in hala ABD'nin uzun kolu olarak algılanmasıdır, bu da Washington'a bir temas hattının yanı sıra koruma ve silah için de kullanılabilir.

İsrail, Filistin ve iç politika

Yaari ve Klein, Arap Baharı ve normalleşme anlaşmalarının Filistin davasını etkilediği konusunda hemfikir olsalar da, nasıl olduğu ile aynı sonuca ulaşmıyorlar.

Yaari, “Arap Baharı'ndan kaynaklanan normalleşmenin, aşırı sağcı olsa bile, herhangi bir İsrail hükümetine daha fazla kısıtlama getireceğine inanıyorum. Tartışmalı E1 bölgesinde daha fazla ilhak yok, daha fazla İsrail inşaat planı yok. İsrail'in kaybedecek çok şeyi var " 

"Öte yandan, Filistinliler nihayet dayanacak kimseleri olmadığını fark ettiler, yön değiştirmek zorundalar.”

Filistin milliyetçiliği tamamen Arap bir mesele olmaktan çıktığından ve şimdi Filistinliler Arap ülkeleri tarafından terk edildiğinden ve gerçekte fiili ilhaklara tabi olduğundan, aslında bir İsrail iç iç sorunu haline geldi

Klein bu sonuca ya da bu senaryoya katılmıyor. Ortadoğu'yu değiştiren on yılın en tehlikeli yansıması, ona göre Filistin meselesidir.

Klein,” Filistin milliyetçiliği tamamen Arap sorunu olmaktan çıktığından, şimdi Filistinliler Arap ülkeleri tarafından terk edildiğinden ve gerçekte fiili ilhaklara tabi olduğundan, aslında bir İsrail iç iç sorunu haline geldi " diyor.

“Şimdi dış politikadan ziyade iç politika meselesidir. Bu bükülme, bir çözüme yol açan dış uygulama yokluğunda durumu daha girift hale getirir. İşgal altındaki bölgelerdeki herhangi bir patlama artık kolayca kaosa yol açabilir.”

Birkaç yıl boyunca özenle hazırlanmış bu plana göre, İsrail Batı Şeria'nın kontrolünü ele geçirecek ve onu 'büyük Nablus', 'büyük cenin' vb. bölümlere ayıracak.


Klein, böyle bir patlamayla başa çıkmak için İsrail askeri planını biliyor. Birkaç yıl boyunca özenle hazırlanmış bu plana göre, İsrail Batı Şeria'nın kontrolünü ele geçirecek ve onu “büyük Nablus”, “büyük cenin” vb.bölümlere ayıracak.

Klein MEE’ye verdiği demeçte, Bölünmüş her bölge bir askeri yöntiminin kontrolü altında olacak. İsrail ordusunun Merkez Komutanlığı planı çoktan uyguladığını söyledi.

Bu, isyanları kontrol etmekten daha fazlasıdır: bu, bir iktidar otoritesini - Filistin otoritesini - ortadan kaldırmak ve böylece Filistin vatandaşlığının siyasi varlığını parçalamak için bir plandır.

Yaari'den farklı olarak Klein, on yıl önce işgal altındaki toprakları kuşatan “sarsıntı”nın gelmek üzere olduğuna inanıyor.

Tercüme: Yahya Westani / İsrail Post


İlginizi Çekebilecek Yazılar

Ortadoğu’da Maskesiz Savaş
  • @israilpost
  • 24-06-2022
Ortadoğu’da Maskesiz Savaş
Katiller Serbest
  • @israilpost
  • 24-06-2022
Katiller Serbest