• Yükleniyor

Moşe Dayan


Moşe Dayan
Paylaş :


İşgalci İsrail rejiminde askeri lider ve siyaset adamı olan Moşe Dayan, Siyonist Askeri Kuvvetleri’nin dördüncü genel kurmay başkanıdır. (1953-1958) Moşe Dayan 20 Mayıs 1915 yılında Kinneret gölü yakınlarındaki Deganya Alef Kibbuttz’unda dünyaya geldi. İbranice’de, ismi “Musa Hakim” anlamına gelir.

İşgalci İsrail rejiminde askeri lider ve siyaset adamı olan Moşe Dayan, Siyonist Askeri Kuvvetleri’nin dördüncü genel kurmay başkanıdır. (1953-1958).

Moşe Dayan 20 Mayıs 1915 yılında Kinneret gölü yakınlarındaki Deganya Alef Kibbuttz’unda dünyaya geldi. İbranice’de, ismi “Musa Hakim” anlamına gelir.

14 yaşına geldiğinde Yahudi yerleşim merkezlerini savunma ve Arap (Filistin) topraklarını işgal ve terör hareketleri ile halkı bölgeden kovmayıhedefleyen bir yeraltı örgütü olan Hagana’ya katıldı. Dayan, Hagana’da görev aldığı dönem süresince İngiliz Generali’nden gerilla savaş taktiğini öğrendi. 1936-1939 isyan süresince Galile ve “Jezreel Valley”de özel polis güçleri altında görev yaptı.1939 yılında İngilizler’in Hagana’yı dağıtmasının ardından Dayan yakalandı ve iki yıl hapse mahkum edildi.

1941 yılında tahliyesinin ardından Suriye’de görev yapan güçler ile görev yaptı. Lübnan ile yapılan bir çatışma esnasında yaralanan Dayan, sağ gözünü kaybetti. Sağ gözünü kapatması için taktığı siyah koruyucu zaman geçtikçe kendisini tanımlayan bir simge haline geldi. 1948 yılına kadar aktif olarak Hagana’ya hizmet etti.

Askeri yaşamı 1937’de İngiliz subayı Yüzbaşı Orde Wingate’ten öğrendiği gerilla savaşı yöntemleriyle özel gece bölüklerinde başlamıştır. Bu bölükler işgal altındaki Filistin'de siyonist yerleşimcilere karşı duran ve vatan savunması yapan Arap güvenlik güçleri ile savaşan özel militan güçler olmuş ve İsrail ordusunun önemli bir parçasını oluşturmuştur. Komandoları Araplara ve 1941’de Suriye’de bulunan Fransız kıtalarına karşı yönetti. 1948’de albaylığa yükseldi. İsrail işgal rejiminin oluşması için yapılan işgal faaliyetleri sırasında Suriye sınırının Kudüs bölümünde komutanlık yaptı. Generalliğe yükseldi ve genelkurmay başkanı oldu (1953). Yeni oluşturulan işgalci İsrail askeri kuvvetlerini örgütledi, Mısır’a karşı Sina’da açılan savaşı yönetti (1956).

Dayan 1958 yılında askerliği bıraktı ve ikinci kariyeri olan politikaya atıldı. Tarım bakanlığı (1959-1963), siyasal parti yöneticiliği (1965) ve savaş bakanlığı yaptı (1967). İşçi Partisi içinde önemli rol oynadı. Başbakanlığa adaylığını koyduysa da Golda Meir’in kazanması üzerine çekildi. Meir hükümetinin savunma bakanı oldu.

2 Ekim 1973 yılında Mısır Cumhurbaşkanı Enver Sedat‘ın İsrael’e yaptığı beklenmedik ziyaret ve Yom Kipur Savaşı olarak bilinen savaşa hazırlıksız yakalanılması İsrail siyasetinde kırılmalara yol açtı. 22 Ekim’de ateşkes yapılmasına rağmen İsrail'deki siyonistlerin yeni rejime karşı olan hayal ve güveni ciddi şekilde sarsılmıştı. Bu hazırlıksız yakalanışın sorumlusu olarak gözler Savunma Bakanı Moşe Dayan’a çevrildi ve bazı kesimler tarafından bakanlıktan alınması istendi ve halk kendisini savaş ve hezimetin nedeni olarak suçlamaya devam etti. Katıldığı askeri bir cenaze töreninde yaslı ailelerin kendisini “oğullarının katili” olarak tanımlaması üzerine 1974 yılında Meir’e istifasını bildirdi. Dayan meydana gelen bu Yom Kipur Savaşı olaylarının ardından, yeni Başbakan olarak seçilen Likud Partisi Başkanı Menachem Begin’in kendisine ikinci bir şans vererek tekrar Dışişleri Bakanı olması teklifini İşçi Partisi’ne karşı görüşlere sahip bir parti olmasına rağmen kabul etti.Daha sonra İşçi Partisi’nden ayrılarak Telem Partisi’ni kurdu. 1981 seçimlerinde partisi Telem, yalnızca iki sandalye kazandı.

Dayan, Arap devletleri ile normalleşme ve işgalci rejimin resmen tanınması ile yapılacak bir barış anlaşması sonrasında siyonist iktidarın meşruiyetini sağlamak amacıyla bir çok görüşme yaptı ve bu konuda atılacak adımlara liderlik etti.

Amerika Birleşik Devletleri Başbakanı ve arabulucu Jimmy Carter‘ın yardımlarıyla Dayan Mısırlılar ile önce Leeds Castle’da daha sonra ise Camp David’de bir araya geldi. Sonuç olarak İslam dünyasında 'zillet' olarak adlandırılan 17 Eylül 1978’de Camp David'de İsrail rejimini resmen tanıyan sözde Barış Antlaşması imzalandı.

Yakalandığı kanser hastalığı sebebiyle 16 Ekim 1981 yılında ölen Dayan’ın mezarı işgal altındaki Filistin toprakları olan Negev’dedir.


İlginizi Çekebilecek Yazılar

 Semir Caca kimdir ?
  • @israilpost
  • 21-10-2021
Semir Caca kimdir ?
Mukteda Es-Sadr Kimdir?
  • @israilpost
  • 19-10-2021
Mukteda Es-Sadr Kimdir?
Henry Kissinger Kimdir?
  • @israilpost
  • 22-08-2021
Henry Kissinger Kimdir?
Noam Chomsky Kimdir?
  • @israilpost
  • 31-07-2021
Noam Chomsky Kimdir?
Pat Robertson Kimdir?
  • @israilpost
  • 28-06-2021
Pat Robertson Kimdir?